Blog/artikelen

Nadat ik in 1997 ruim 10 jaar ervaring had opgedaan bij de SEV (sociaal-economische-voorlichtingsdienst) meende ik best wel “mijn mannetje te staan” in situaties waarin het moeilijk liep in boeren- en tuindersgezinnen. Ik had al veel moeilijke bedrijfsovernames, samenwerkingen en spannende situaties met veel conflict tot een redelijk/goed einde weten te brengen, zo was mijn...Read More

“Vooral op deze manier doorgaan….” zei de accountant met overtuiging. “Het bedrijf staat er goed voor, je kunt zo nog jaren vooruit met prachtige zwarte cijfers”  Pa en ma glunderden. Hun levenswerk werd bevestigd: het bedrijf stond als een huis. Hun dochter — de beoogde opvolger — voelde dat anders. Als de cijfers kloppen, maar...Read More

Onlangs werd ik betrokken bij een complexe  familiesituatie op een agrarisch bedrijf.  De relaties tussen verschillende familieleden lagen onder druk.  De noodzakelijke veranderingen voor de continuïteit van het bedrijf hadden forse gevolgen voor de betrokkenen. Mede door het verschil in visie over diverse vraagstukken waren er  acties uitgevoerd die de relatie tussen partijen fors op...Read More

Ik kom het tegenwoordig steeds vaker tegen, een agrarisch bedrijf waarvan alle kinderen aandeelhouder of vennoot zijn. Zo kan het vaak forse bedrijfsvermogen fiscaal vriendelijk worden overdragen aan de kinderen. Een voorwaarde voor deze fiscale voordelen is dat het bedrijf na de overdracht een aantal jaren voortgezet wordt door de kinderen. Zo kwam ik bij...Read More

Op de middelbare landbouwschool waar ik destijds heenging waren twee studierichtingen: akkerbouw of melkveehouderij. De groep voor melkveehouders was groter, puur omdat er in de provincie nou eenmaal meer melkveehouders dan akkerbouwers waren. Er heerste een zekere rivaliteit tussen beide groepen: je vond jouw ‘tak van sport’ gewoon het beste. Je kon je niet voorstellen...Read More

Wij zijn op zoek naar: Mediators werkzaam in agrarische sector Agrimediation bestaat uit een groep mediators die met boerengevoel en boerenverstand werkzaam zijn in de agrarische sector. In ons netwerk Agrimediation versterken we elkaar, wisselen kennis uit en dragen het belang van mediation in de agrarische sector uit. We komen 4x per jaar bij elkaar...Read More

In elke relatie – of het nu gaat om samenwerking op het bedrijf, familie of een huwelijk – komen verschillen voor. Verschillen in visie, standpunten, waarden, emoties. Dat is normaal. Maar hoe je met die verschillen omgaat bepaalt of ze leiden tot groei en verbinding of tot verwijdering. Bij Agrimediation zien we dat conflicten vaak...Read More

We noemen de zomer vaak ‘komkommertijd’. De vakantieperiode voor het hele land die agenda’s leger maakt en tijd geeft om na te denken. Ik herken dat, maar deze zomer was het anders. Ik kreeg vier nieuwe aanvragen. Vier totaal verschillende casussen die inhoudelijk sterk uiteen lopen, maar allemaal en op hun eigen wijze ingegeven door...Read More

Vaak gaat een familiebedrijf gaat over van ouder op kind – mooi toch? Tot blijkt dat alleen de opvolger een stoel aan tafel heeft. De rest mag toekijken. Of erger: wordt pas geïnformeerd als de sleutels al overhandigd zijn. Veel ondernemers regelen de opvolging netjes bij leven. Maar ‘netjes’ is niet altijd hetzelfde als ‘gelijkwaardig’....Read More

Op wereldschaal vinden tal van conflicten plaats. De uiting van deze conflicten bereikt ons op veel verschillende manieren. We zien oorlogen tussen landen die zich in volle heftigheid voltrekken. We zien handelsconflicten o.a. door het optrekken van tariefmuren.  Er zijn grensconflicten waarbij grondgebieden worden bestreden. Er zijn conflicten die ontstaan omdat waarden en normen van...Read More

Onlangs  was ik betrokken bij een situatie waarbin een ondernemer jarenlang een ’juridische aanpak’ hanteerde bij een overheidsinstelling. Zijn bedrijfsvoering werd bemoeilijkt omdat het waterbeheer door derden niet goed werd uitgevoerd. Vanwege de juridische insteek werd er meer naar wetgeving gekeken dan naar de feitelijke situatie in de praktijk. Voor beide partijen vroeg deze aanpak...Read More

Annelies belt mij omdat zij van haar man Bram willen scheiden. Ze vertelt er echter direct bij dat ze bang is dat het niet kan, omdat de boerderij dan verkocht moet worden. “Een echtscheiding heeft vaak grote financiële gevolgen. Toch vinden stellen vaak een oplossing waarbij beiden verder kunnen”, zeg ik. Annelies en Bram gaan...Read More

“Ik slaap al weken niet goed” vertelt hij. “Ben al tijden aan het nadenken over hoe het verder moet…” Uiteindelijk belt hij me, niet wetend hoe hij zijn problemen op kan lossen. In 25 jaar heeft hij zijn bedrijf opgebouwd door hard te werken en de juiste keuzes te maken. Het resultaat mag er zijn:...Read More

Bij het eerste gesprek zitten we aan de keukentafel; koffie en appelkoek voor ons. “Zelfgebakken?” vraag ik. “Jazeker, de appels komen van onze eigen boom” antwoordt moeder. “Die door Joost is omgezaagd” voegt ze er met een bittere toon aan toe. Joost zit met zijn armen over elkaar en kijkt strak voor zich uit. De...Read More

Recent zat ik met hen aan tafel; ouders, dochter en schoonzoon. Er was afstand gegroeid en dat had de relaties ook verder binnen het gezin verstoord. Kort geleden was het tot een uitbarsting gekomen en sinds dat moment spraken ze niet meer met elkaar. Na hen eerst beiden apart gesproken te hebben, zaten ze nu...Read More

De ervaring leert dat een kwestie in het familiebedrijf doordringt in de familie. En als je niet uitkijkt zelfs alle familierelaties onder druk zet. In het ergste geval stopt de communicatie en is mediation wenselijk. De communicatie in een familiebedrijf wordt vaak anders aangevlogen dan in andere ondernemingen. Tussen de bedrijven door, in de stal,...Read More

De ladder die we hiermee bedoelen is de ‘escalatieladder’. De escalatieladder is een model voor conflict-escalatie ontwikkeld door de Oostenrijkse conflictexpert Friedrich Glasl. Het model beschrijft de verschillende fasen die een conflict doorloopt naarmate het escaleert en biedt een gestructureerd overzicht van hoe conflicten zich kunnen ontwikkelen van een eenvoudig meningsverschil tot een destructieve strijd....Read More

Voert u functioneringsgesprekken met uw medevennoten? Onlangs was ik betrokken bij een situatie op een familiebedrijf waarbij twee broers al lang samenwerkten. Het ambitieniveau lag erg hoog en “ze gingen ervoor”. Er werd flink geïnvesteerd en in de privé situatie hadden de ontwikkelingen ook niet stil gestaan: ze hadden beiden een gezin; één broer woonde...Read More

Bij de familie De Boer wil zoon Stijn het melkveebedrijf overnemen. Als kind wilde hij al boer worden en dat is altijd zo gebleven. Al jong hielp hij vader Ad en moeder Lieke mee. Sinds een aantal jaren zit hij met hen in een VOF. De volgende stap is de bedrijfsovername. De accountant wordt ingeschakeld...Read More

De bedrijfsverplaatsing ligt inmiddels al weer heel wat jaren achter ze. Het viel ze in het begin nog niet mee om op de nieuwe plek goed hun draai te vinden want alles op deze locatie was anders. Dat betekende dat veel tijd ging zitten in het ontdekken van wat wel en wat niet werkte. Het...Read More

“Zo kan het niet langer, we moeten met elkaar praten” met woorden van die strekking worden wij vaak gebeld. Bijna altijd is het de boerin die belt, vrouw van de boer, moeder van boerenzonen en -dochters. Voor informatie of om een afspraak te maken voor een mediation. Zo heeft ook Anja, uit het oosten van...Read More

Hij belde mij. Een ondernemer die een prachtig bedrijf had opgebouwd met zo’n 250 melkkoeien. Hij was trots op wat hij had bereikt en vertelde er graag over. Lastiger werd het toen het gesprek kwam op de samenwerking. De onderlinge communicatie liep niet lekker. Twee van zijn zoons zaten in het bedrijf en beiden studeerden...Read More

In mijn mediationpraktijk in Meppel tref ik veel agrarische klanten. Regelmatig ontmoet ik boerenfamilies, waar het niet lekker loopt. Situaties, waarbij bedrijfsopvolging speelt met ouders, een potentiële opvolger en broers en zussen op de achtergrond. Regelmatig kampt zo’n opvolger met twijfels of hij wel wil opvolgen. Hij loopt met allerlei vragen. Kan ik over tien...Read More

Veel conflicten kunnen worden voorkomen. Ik hoor u denken: ‘Gemakkelijk gezegd’. Maar ik meen het echt. Bij mediation is zowel het voorkomen van een conflict als het oplossen van een conflict een mogelijkheid. Ik kies voor het voorkomen en laat zien wat daar aan bij kan dragen. ‘Op tijd praten’ wordt vaak geadviseerd maar als...Read More

Met die woorden sloot vader Johan het familiegesprek af over de bedrijfsovername aan zijn zoon Rik, en om zijn woorden kracht bij te zetten, overhandigde hij aan Rik de symbolische sleutels van het bedrijf.  Morgen gaan ze naar de notaris om de overdracht op een goede manier vast te leggen. Moeder Margreet pinkt een traantje...Read More

Vader moest hard werken om het hoofd boven water te houden. Dat deed hij dan ook… werken. Als je als kind waardering wilde krijgen van vader. Dan moest je werken. Dus al jong hielpen alle zoons mee in het bedrijf. Al dat werken leverde wel resultaat op. Van een klein bedrijf werden ze groot. Op...Read More

Dit is het thema van de week van de mediation 2023. Het deed mij denken aan een situatie waarin ik eerder bij betrokken was. Twee broers voerden in maatschap een agrarisch bedrijf. Met een enorm enthousiasme en gedrevenheid werkten ze erg veel uren in het bedrijf; kortom “ze waren met hart en ziel” ondernemer. Middels...Read More

Ik kom het regelmatig tegen in de praktijk. Situaties waarbij een samenwerking of bedrijfsopvolging in het verschiet ligt en waar alle praktische voorbereidingen zijn getroffen, maar het uiteindelijk toch niet tot een succesvolle afronding komt. Waarom niet? Omdat de betrokken partijen de stap niet kunnen zetten. Het gevoel is niet goed. Er zit frustratie over...Read More

Vrijdag sla ik de krant open en lees een artikel over de eerste geitenhouder waar in 2007 Q-koorts werd geconstateerd. Het bedrijf kon destijds als bron van veel ellende op weinig sympathie rekenen. Nu vertelt de boer zijn verhaal. Wat indruk op mij maakt is wat het met hen als gezin heeft gedaan. Zijn vrouw...Read More

De broers werken al jaren samen; er wonen en werken twee gezinnen op het akkerbouwbedrijf. Op het moment dat ik bij ze aanschuif zijn er tussen de mannen wekelijks conflicten. Ze geven aan niet meer te weten hoe het verder moet. Duidelijk wordt dat communicatie niet hun sterkste kant is. Overal waar mensen samenwerken kunnen...Read More