We noemen de zomer vaak ‘komkommertijd’. De vakantieperiode voor het hele land die agenda’s leger maakt en tijd geeft om na te denken. Ik herken dat, maar deze zomer was het anders. Ik kreeg vier nieuwe aanvragen. Vier totaal verschillende casussen die inhoudelijk sterk uiteen lopen, maar allemaal en op hun eigen wijze ingegeven door de situatie in de sector. In deze komkommertijd heeft men besloten dat er beweging moet komen.
De overeenkomst tussen de casussen is dat er binnen het agrarisch familiebedrijf grote behoefte (en dan bedoel ik ook GROOT) is aan duidelijkheid, een open, verhelderend gesprek met elkaar en ruimte voor persoonlijke ambities. De vragen die leven zijn: Financiële en sociale consequenties van overname buiten familie? Wat ga ik doen als de koeien weg zijn? Er is al een maatschap, hoe vertellen we dat we niet verder willen met het bedrijf? Al staat elke casus staat op zich, in elke situatie spelen één of meerdere vragen ook door elkaar heen en bij verschillende betrokkenen.
De eerste beweging is onderkennen dat een externe nodig is om in gesprek te raken. Dat is niet gek maar goed en ook heftig. Je onderkent immers dat het niet loopt tussen de familieleden in het familiebedrijf. En dat wat je al voelde of wist, ligt ineens open op tafel. Men weet vaak niet of er een conflict is, er een familiegesprek op gang moet komen of individuele gesprekken. Als ik word benaderd zet ik daarom de pet van mediator of procesbegeleider of gespreksleider eerst maar eens af. We maken kennis en ik probeer de situatie ‘te ontwikkelen’: samen onderzoeken wat aandacht vraagt en dan kijken wie er betrokken moeten zijn of kunnen worden.
De keuze voor beweging hoef je niet persé in komkommertijd te maken. Ook in de herfst, de winter en lente kun je dat doen. De nieuwe aanvragen die ik kreeg voorkomen juist een conflict en houden de relaties in het bedrijf en de familie goed. En dat is – denk ik – wat iedereen graag wil.
Anne Marie Boerhof-van Oldeniel
Agrimediator
