Ik kom het tegenwoordig steeds vaker tegen, een agrarisch bedrijf waarvan alle kinderen aandeelhouder of vennoot zijn. Zo kan het vaak forse bedrijfsvermogen fiscaal vriendelijk worden overdragen aan de kinderen. Een voorwaarde voor deze fiscale voordelen is dat het bedrijf na de overdracht een aantal jaren voortgezet wordt door de kinderen.
Zo kwam ik bij de familie van Kempen. De kinderen Guus en Sophie zijn samen eigenaar van het voormalige melkveebedrijf. Hun vader is een paar jaar geleden plotseling overleden. Guus heeft sindsdien zijn taken overgenomen. Hij regelt alles voor het bedrijf, dat een kleinschalig akkerbouwbedrijf is geworden. Ook kruipt hij zelf in drukke perioden nog op de trekker. Hier hebben Guus en Sophie echter nooit een vergoeding voor afgesproken. Sophie wil dat er grond verkocht wordt. Haar man en zij willen de opbrengst van de grond investeren in de praktijk voor fysiotherapie die zij samen runnen. Guus wil echter niet verkopen. “Dat zou pa nooit gewild hebben” zegt hij. Moeder ziet alles met lede ogen aan. Ze vindt net als Guus dat hij een vergoeding moet krijgen voor alles wat hij voor het bedrijf doet. Aan de andere kant snapt ze ook dat Sophie ook een bedrijf heeft en geld nodig heeft om hierin te investeren. Wanneer we hierover samen in gesprek gaan, komt er meer begrip voor ieders behoeften. Na een aantal gesprekken lukt het om goede afspraken te maken waarin iedereen zich kan vinden.
Zo zijn er nog allerlei scenario’s, die zich kunnen voordoen waardoor het lastig wordt om het gezinsbedrijf in harmonie samen te runnen. Ik kan dan als mediator worden ingezet om jullie te begeleiden bij het oplossen van het conflict. Ik zie echter liever dat het gezin voorafgaand aan de samenwerking samen om tafel gaat, eventueel onder begeleiding van een mediator, die dan juist helpt te voorkomen dat er conflicten ontstaan. In de gesprekken wordt besproken wat de wensen en behoeften van ieder gezinslid zijn. Samen bekijken jullie of hieraan kan worden voldaan. Mocht er iets gebeuren, zoals een overlijden, ga dan opnieuw om tafel. Houdt hierbij rekening met de omstandigheden en de omgeving en kijk vooruit. Vervolgens kan de conclusie worden getrokken of het verstandig en handig is om met heel het gezin samen in het bedrijf te gaan. Het kan soms beter zijn om het bedrijf zelf voort te zetten en te staken op een zelf gekozen moment. Door deze gesprekken te voeren zijn de fiscale voordelen niet het uitgangspunt, maar het geluk van de agrarische ondernemer en zijn gezin.
De namen in dit artikel zijn gefingeerd en de setting is aangepast om herkenbaarheid te voorkomen.
Rieke van Roessel – mediator
